De Mölkky-spelregels

Spelonderdelen

• Twaalf houten paaltjes van vergelijkbare afmetingen, genummerd van 1 tot 12
• Eén grotere werpstok, genaamd de Mölkky

Opstelling

• De genummerde paaltjes worden in formatie geplaatst (zie afbeelding)
• Om de werpafstand te markeren, wordt er op circa 3 à 4 meter van de genummerde paaltjes een streep getrokken

Principe

• Probeer om beurten de genummerde paaltjes omver te gooien met de Mölkky
• Na elke worp worden de paaltjes weer rechtgezet op de plaats waar ze zijn geland
• De eerste speler die exact 50 punten behaalt, wint het spel

Puntentelling

• Als er exact één paaltje wordt omvergegooid, dan correspondeert het cijfer op dit paaltje met het aantal gescoorde punten
• Als er meerdere paaltjes worden omvergegooid, dan correspondeert het aantal omgevallen paaltjes met het aantal gescoorde punten
• De score van een speler die meer dan 50 punten gooit, wordt teruggebracht naar 25
• Een speler die 3 beurten na elkaar geen enkel paaltje raakt, is uitgeschakeld.

In de loop der jaren is er een brede consensus ontstaan over de details van de Mölkky-spelregels. Hieronder vind je de regels zoals overeengekomen door de officieel erkende Mölkky-verenigingen en -federaties.

Officiële afmetingen van de Mölkky-set

Een authentieke Mölkky-set is gemaakt van berkenhout. De 12 genummerde paaltjes zijn 15 cm hoog, plat aan de basis en afgeschuind (45°) aan de bovenkant. Hun diameter bedraagt 5,9 cm. De paaltjes zijn op hun afgeschuinde bovenkant genummerd van 1 tot 12. De werpstok is 22,5 cm lang en heeft eveneens een diameter van 5,9 cm.

Positionering van de houten paaltjes

Aan het begin van het spel worden de genummerde paaltjes op een afstand van 3,50 m (+/- 10 cm) van de spelers geplaatst (zie de afbeelding hierboven voor de formatie). Een omvergegooid paaltje wordt weer rechtop gezet — zonder het van de grond te tillen — op de plek waar het is geland, met het nummer naar de spelers gericht. Zo raken de paaltjes naarmate het spel vordert steeds verder over het speelveld verspreid.

Werpzone

De mölkkaari (zie afbeelding) wordt gebruikt om de zone af te bakenen van waaruit een speler de Mölkky naar de genummerde paaltjes mag gooien.

De mölkkaari bestaat uit vier met elkaar verbonden stukken hout van elk 24 cm lang, 3,2 cm breed en 1,8 cm dik. De vorm op de grond is trapeziumvormig (de twee zijstukken staan in een hoek van 45° naar de spelers gericht). Elke worp moet van achter de mölkkaari gebeuren, zonder deze aan te raken.

Speelveld

Het speelveld wordt afgebakend door lijnen. Deze lijnen zijn louter indicatief en hebben dus geen invloed op de puntentelling zoals hierboven besproken. Ze dienen enkel een praktisch doel: voorkomen dat paaltjes door elkaar raken met die van een naburig spel. Paaltjes die buiten het speelveld terechtkomen, worden weer rechtopgezet binnen het speelveld — op de plek waar ze zijn geland, op een Mölkky-lengte vanaf de rand van het speelveld.

Het verloop van een spel

De spelers (of teams) proberen om beurten om, vanaf de werpzone, met de Mölkky de genummerde paaltjes omver te gooien. Elke worptechniek is toegestaan. Een paaltje telt pas als omvergegooid wanneer het volledig op de grond is gevallen. Een paaltje is niet omgevallen als het leunt tegen een ander paaltje, de Mölkky of een natuurlijk object (boomstronk, plantje, ...). Leunt een paaltje tegen een kunstmatig object (stoeprand, bankje, ...), dan telt het wél als omgevallen.

Een speler kan op één van twee manieren punten scoren:

• Het omvergooien van precies één paaltje: het cijfer op dat paaltje bepaalt het aantal punten
• Het omvergooien van twee of meer paaltjes: het aantal omgevallen paaltjes bepaalt het aantal punten (bijvoorbeeld: 3 paaltjes omgooien levert 3 punten op)

De winnaar van het spel is degene die als eerste exact 50 punten behaalt en daarmee het spel beëindigt. Komt de score van een speler boven de 50 uit, dan wordt die teruggebracht naar 25. Een speler die drie beurten op rij geen enkel paaltje raakt, ligt eruit. Worden alle spelers uitgeschakeld voordat iemand 50 punten haalt, dan wint de speler die het laatst overbleef.

Meerdere rondes

Een Mölkky-wedstrijd verloopt meestal tussen twee teams, in een best-of-three setting. Door te loten (bijvoorbeeld met een muntje) wordt bepaald welk team de eerste ronde mag starten. Is er een derde en beslissende ronde nodig (elk team heeft dan één ronde gewonnen), dan telt elk team de punten van de twee voorgaande rondes op. Het team met de meeste punten start die derde ronde. Eindigt het op een gelijke stand, dan volgt er mölkkout.

Mölkkout

Mölkkout wordt gebruikt om een uiteindelijke winnaar aan te wijzen tussen twee teams met een gelijke stand.

Bij mölkkout worden de paaltjes 6, 4, 12, 10 en 8 (in die volgorde) achter elkaar geplaatst, met telkens een Mölkky-lengte ertussen. Het eerste paaltje (nummer 6) komt op 3,50 m (+/- 10 cm) van de werpzone te staan. Omgegooide paaltjes worden steeds teruggezet op hun startpunt. Zoals gebruikelijk telt bij het omvergooien van één paaltje het cijfer op dat paaltje, en bij meerdere paaltjes het aantal omgevallen paaltjes.

Een loting bepaalt welk team mag beginnen. In teams van 1 speler gooit elke speler drie keer. In teams van 2 spelers gooit elke speler twee keer. In teams van meer dan 2 spelers gooit elke speler maar één keer. De gooivolgorde van teams A en B ziet er dan als volgt uit:

• teams van 1 speler: A BB AA B
• teams van 2 spelers: A BB AA BB A
• teams van 3 spelers: A BB AA B
• teams van 4 spelers: A BB AA BB A
• enz…

Het team dat de meeste punten scoorde nadat alle vereiste worpen zijn gedaan, wint de mölkkout. Staan beide teams op dat moment nog gelijk, dan mag elke speler opnieuw gooien totdat één team meer punten heeft gescoord.